1-7 NİSAN ULUSAL KANSER HAFTASI

Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu (IARC) çevresel ve yaşam tarzı faktörlerinin, küresel kanser yükünün yaklaşık %50’sine katkıda bulunduğunu, nedenleri hâlâ bilinemeyen kalan %50’lik kanser yüküne de etki yapmasının muhtemel olduğunu vurgulamaktadır. Ülkemizde yılda yaklaşık 240 bin kanser vakası teşhisi konulmaktadır. 2045 yılında bu sayının 419 bine ulaşacağı tahmin edilmektedir. Ülkemizde 75 yaşına kadar her 4 kişiden 1’inin kansere yakalanacağı ve her 8 kişiden 1’inin ise kanser nedeniyle hayatını kaybedeceği tahmin edilmektedir. Sağlıklı beslenerek, tütün ve tütün ürünlerinden uzak durarak ve hareketli bir yaşam sürerek kanser riskini azaltmak mümkündür. Bununla birlikte erken tanı konmuş ve uygun şekilde tedavi edilen birçok kanserin iyileşme olasılığı yüksektir.

Sık Görülen Kanser Türleri ve Temel Bilgiler

• Akciğer Kanseri

Önemi: Akciğer kanseri, dünya genelinde ve ülkemizde kansere bağlı ölümlerin en önemli nedenlerinden biridir. Tütün ve tütün ürünleri kullanımı en güçlü risk faktörü olmakla birlikte, pasif sigara maruziyeti, hava kirliliği ve bazı mesleki kimyasallar da hastalık riskini artırmaktadır.

Belirtileri: Akciğer kanseri erken dönemde belirti vermeyebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır: Uzun süre geçmeyen veya giderek kötüleşen öksürük, kanlı balgam, göğüs ağrısı, nefes darlığı, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik.

Korunma Yolları: Sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durmak, pasif sigara dumanından kaçınmak, hava kirliliğinin yoğun olduğu ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak, mesleki kimyasallara karşı koruyucu önlemler almak.

• Prostat Kanseri

Önemi: Prostat kanseri erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biridir. Özellikle 50 yaş sonrası risk belirgin şekilde artmaktadır. Aile öyküsü ve genetik faktörler hastalık riskini artırabilir.

Belirtileri: Prostat kanseri erken evrede genellikle belirti vermez. İlerleyen dönemlerde şu belirtiler görülebilir: Sık idrara çıkma, idrar akışında zayıflama, idrar yaparken zorlanma, idrarda veya menide kan görülmesi.

Korunma Yolları: Dengeli ve sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilonun korunması, sigara ve alkol kullanımından kaçınmak, düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak.

• Meme Kanseri

Önemi: Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksektir.

Belirtileri: Memede ele gelen ağrısız kitle, meme cildinde değişiklik veya portakal kabuğu görünümü, meme ucunda çekilme veya kanlı akıntı koltuk altında kitle.

 Korunma Yolları: Sağlıklı kilonun korunması, düzenli fiziksel aktivite, alkol ve sigara kullanımından kaçınmak, emzirmenin desteklenmesi, düzenli tarama programlarına katılım.

• Serviks (Rahim Ağzı) Kanseri

Önemi: Serviks kanseri büyük ölçüde HPV enfeksiyonu ile ilişkili olup düzenli tarama ile önlenebilen kanser türleri arasındadır.

Belirtileri: Anormal vajinal kanama, vajinal akıntıda değişiklik, cinsel ilişki sonrası kanama, pelvik ağrı

Korunma Yolları: Düzenli tarama testleri, güvenli cinsel yaşam, sigara kullanmamak

• Kolorektal Kanser

Önemi: Kolorektal kanser, kalın bağırsak ve rektumda gelişir ve erken evrede saptandığında büyük ölçüde önlenebilir veya tedavi edilebilir.

 Belirtileri: Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, dışkıda kan görülmesi, karın ağrısı veya şişkinlik, açıklanamayan kilo kaybı kansızlık.

 Korunma Yolları: Lif açısından zengin beslenmek, kırmızı ve işlenmiş et tüketimini sınırlamak, düzenli fiziksel aktivite sağlıklı kiloyu korumak sigara ve alkol kullanmamak.

• Lenfoma

Önemi: Lenfoma, bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenfatik sistemde gelişen kanser türüdür. Hodgkin ve Non- Hodgkin olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Belirtileri: Boyun, koltuk altı veya kasıkta ağrısız lenf bezi büyümesi, gece terlemeleri, açıklanamayan ateş, kilo kaybı ve halsizlik.

Korunma Yolları: Lenfoma için kesin bir korunma yöntemi bulunmamakla birlikte sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve bağışıklık sisteminin korunması önemlidir.

• Cilt Kanseri

Önemi: Cilt kanseri, güneşten gelen ultraviyole (UV) ışınlarına maruziyet sonucu gelişebilen yaygın kanser türlerinden biridir.

Belirtileri: Yeni oluşan veya büyüyen benler, renk, şekil veya boyut değiştiren benler, iyileşmeyen yaralar, kaşıntı veya kanama.

Korunma Yolları: Güneşten korunmak, güneş kremi kullanmak, solaryumdan kaçınmak, koruyucu giysi ve şapka kullanmak.

• Mide Kanseri

Önemi: Mide kanseri, özellikle Helicobacter pylori enfeksiyonu, sigara kullanımı ve tuzlu/işlenmiş gıdaların aşırı tüketimi ile ilişkilidir.

Belirtileri: Sürekli mide ağrısı veya yanma, iştahsızlık, kilo kaybı, bulantı ve kusma, yemek sonrası şişkinlik.

Korunma Yolları: Sağlıklı ve dengeli beslenmek ,tuzlu ve işlenmiş gıdaların tüketimini azaltmak, sigara kulanmamak, helicobakter pylori enfeksiyonunun tedavisi.

• Tiroid Kanseri

Önemi: Tiroid kanseri, boynun ön kısmında bulunan tiroid bezinde gelişir ve genellikle erken dönemde tedavi edilebilen kanser türleri arasında yer alır.

Belirtileri: Boyunda kitle veya şişlik, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, boyunda lenf bezlerinde büyüme.

Korunma Yolları: Kesin bir korunma yöntemi bulunmamakla birlikte düzenli sağlık kontrolleri ve erken başvuru önemlidir.

Bu taramalar ÜCRETSİZ olarak:

• Aile Sağlığı Merkezleri (ASM),
• Kanser Erken Teşhis, Tarama ve
• Eğitim Merkezleri (KETEM)
• Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM)Mobil kanser tarama araçları (Mobil KETEM) aracılığıyla sağlanmaktadır.

Unutmayalım:

Kanserden korunmak büyük ölçüde bizim elimizdedir. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek, risk faktörlerinden uzak durmak ve düzenli taramalara katılmak hayat kurtarır.