Mayıs ayı, cilt kanserine dikkat çekmek ve toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla “Cilt Kanseri Farkındalık Ayı” olarak kabul edilmiştir. Bu kapsamda düzenlenen etkinliklerle özellikle yaz aylarında artan güneş maruziyeti öncesinde toplumun bilinçlendirilmesi, risk faktörlerinin tanınması ve erken teşhisin önemi vurgulanmaktadır.
Cildimiz, vücudumuzu dış çevreden ayıran ve koruyan en büyük organımızdır. Cilt kanseri derideki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu oluşur. Her cilt değişikliği kanser anlamına gelmemekle birlikte, erken dönemde ciltte fark edilen şüpheli değişiklikler tanı sürecinin daha hızlı ilerlemesine yardımcı olabilir. Bu nedenle deride görülen yeni oluşumlar veya mevcut benlerdeki değişiklikler dikkatle değerlendirilmelidir.
Cilt kanseri gelişme riskini artıran başlıca faktörler şunlardır:
Uzun süre ve yoğun güneş altında kalma, solaryum gibi yapay ultraviyole ışınlarına maruz kalma, ailede veya bireyde cilt kanseri öyküsü bulunması, açık tenli, kolay çillenen ve güneş yanığına yatkın cilt yapısı, bağışıklık sisteminin zayıflaması
Cilt kanserleri genel olarak iki ana gruba ayrılmaktadır
1.Melanom:
Melanom, cilde rengini veren melanosit hücrelerinin kontrolsüz büyümesiyle oluşan ve en tehlikeli cilt kanseri türü olarak kabul edilen bir hastalıktır. Genellikle ciltte görülmekle birlikte nadiren göz, ağız veya iç organlarda da ortaya çıkabilir. Melanomların yaklaşık %30’u mevcut benlerden gelişmektedir. Bu nedenle benlerde ortaya çıkan değişiklikler melanom açısından önemli uyarı işaretleri olabilir.
2.Melanom Dışı Cilt Kanserleri:
Bazal Hücreli Karsinom (BCC)
En yaygın görülen cilt kanseri türüdür. Genellikle yavaş büyür ve erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir. Ciltte aşağıdaki belirtiler görülebilir;
• Küçük kabarıklıklar veya şişlikler, kabuklanan ya da kanayan yaralar
• Parlak veya saydam görünümlü lezyonlar, zamanla büyüyen kitleler
Skuamöz Hücreli Karsinom (SCCc)
• Pürüzlü veya kalınlaşmış cilt alanları,
• Kabuklanan ve kanayan kabarıklıklar
• İyileşmeyen açık yaralar
• Pullu kırmızı lekeler
Cilt Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı süreci genellikle dermatolojik muayene ile başlar. Uzman hekim ciltteki lezyonları inceler. Gerekli durumlarda dermatoskopi yöntemi kullanılır. Kesin tanı için biyopsi yapılır. Biyopsi sırasında lezyondan küçük bir doku örneği alınır. Laboratuvar incelemesi sonucu cilt kanseri tanısı netleşebilir. Görüntüleme yöntemleri bazı durumlarda hastalığın yayılımını değerlendirmek için kullanılabilir.
Cilt Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?
Cerrahi çıkarma, radyoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler, kemoterapi
Cilt Kanserinden Korunma Yolları Nelerdir?
Cilt kanserlerinin önemli bir bölümü uygun korunma yöntemleri ile önlenebilir. Bu amaçla:
• Güneşin yoğun olduğu saatlerde (10.00–16.00) doğrudan güneş ışınlarından kaçınılmalıdır.
• Geniş spektrumlu ve yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanılmalıdır.
• Güneş gözlüğü kullanılarak göz ve göz çevresi UV ışınlarından korunmalıdır.
• Şapka ve cildi mümkün olduğunca kapatan koruyucu kıyafetler tercih edilmelidir.
• Zararlı kimyasallardan ve solaryum kullanımından kaçınılmalıdır.
• Cilt düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Kendi Kendine Cilt Muayenesi
• İyi aydınlatılmış bir ortamda tam boy ayna kullanılmalıdır.
• Yüz, boyun, gövde, kollar ve bacaklar dahil olmak üzere tüm vücut dikkatlice incelenmelidir.
• Avuç içleri, ayak tabanları, saçlı deri, kulaklar, tırnaklar ve sırt gibi tüm bölgeler incelenmelidir.
• Görülmesi zor alanlar için el aynası kullanılmalı veya yakınlardan yardım alınmalıdır.
Kendi Kendine Cilt Muayenesi Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler:
Ciltte yeni oluşan sıra dışı ben veya lekeler, iyileşmeyen yaralar, kabuklanma veya kanama, kaşıntı, hassasiyet veya ağrılar olan benlerde şekil, renk veya boyut değişikliğine dikkat etmek gerekir.
Kendi kendinize yaptığınız cilt muayenenizde; cildinizde yeni oluşan, değişen ya da size farklı gelen bir durum fark ederseniz zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun. Unutmayın! Cilt kanseri yaygın görülen kanser türlerinden biridir.
