KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ
Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi

MART AYI KOLOREKTAL (KALIN BAĞIRSAK) KANSER FARKINDALIK AYI

 

Kanser Nedir?

Kanser, vücuttaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Normal koşullarda hücreler belirli bir düzen içerisinde büyür, bölünür ve görevlerini tamamladıktan sonra programlı olarak yok olur. Ancak kanser hücreleri bu düzeni kaybeder; kontrolsüz biçimde çoğalarak çevre dokulara zarar verir.

            Bu anormal hücreler zamanla birikerek tümör oluşturabilir. Tümörler iyi huylu (benign) veya kötü

huylu (malign) olabilir. İyi huylu tümörler genellikle çevre dokulara yayılmazken, kötü huylu tümörler çevre

dokulara invazyon gösterebilir ve kan ya da lenf yoluyla vücudun diğer bölgelerine yayılarak metastaz yapabilir.

Kanser; yayıldığı doku ve organların işlevlerini bozarak ciddi sağlık sorunlarına ve yaşamı tehdit eden tablolara yol açabilir. Ancak erken evrede teşhis edilen kanserlerde tedavi başarısı belirgin şekilde artmaktadır. Bu nedenle erken tanı ve düzenli tarama programları hayati önem taşımaktadır.

 

            Dünya genelinde kanser, kalp ve damar hastalıklarından sonra ölüme en sık neden olan ikinci hastalık grubudur. Bu durum, kanserin küresel ölçekte de önemli ve öncelikli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir.

 

            Önemli bir halk sağlığı sorunu olan kanser; Yüksek ölüm oranı ve sosyal etki (ailede ve toplumda yaygın kayıplar), yüksek tedavi maliyetleri, erken tanı konulmadığında tedavi şansının düşük olması, kaliteli yaşam süresinde azalmaya yol açması, nedeniyle halk sağlığı açısından önemi daha da artırmaktadır.

Kolorektal (Kalın Bağırsak) Kanser Nedir?

Kolon, ince bağırsağın bitiminden başlayıp anüs ile sonlanan tüp şeklinde bir organdır.

Kolorektal kanser, kolon veya rektum dokusundan kaynaklanan kanserlerin genel adıdır. Bağırsak hücrelerinin kontrolsüz çoğalması sonucu gelişir; ilerleyen evrelerde çevre dokulara ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Kolon ve rektum, kanser öncesi lezyonlar (özellikle polipler) açısından sık tutulan ve endoskopik yöntemlerle değerlendirilebilen organlardır. Bu nedenle kolorektal kanser, gelişmeden önce önlenebilen ve erken evrede saptanabilen kanser türleri arasında yer almaktadır. Polip ve erken dönem kanserler çoğu zaman belirti vermediğinden, tarama programları hayati önem taşır. Tarama sayesinde kansere dönüşmemiş polipler tespit edilerek kanser riski azaltılmakta, erken evrede tanı konularak tedavi başarısı artırılmaktadır. Kalın bağırsak kanseri, ülkemizde yürütülen ulusal kanser tarama programı kapsamında yer almaktadır.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,9 milyon yeni vaka görülmekte ve 900 binden fazla kişi hayatını kaybetmektedir. Türkiye’de ise yılda yaklaşık 20 bin yeni vaka tespit edilmekte, yaklaşık 8 bin kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirmektedir.

 

Kolorektal Kanser Risk Faktörleri:

  • İleri yaş (özellikle 50 yaş ve üzeri)
  • Aşırı kilo veya obezite
  • Fiziksel aktivite yetersizliği
  • İşlenmiş ve yüksek yağlı gıdaların fazla tüketilmesi
  • Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı
  • Alkol tüketimi
  • Ailede kolorektal kanser veya bağırsak polipleri öyküsü
  • Kişide bağırsak poliplerinin bulunması
  • İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit, Crohn hastalığı)
  • Kalıtsal bazı sendromlar (Lynch sendromu vb.)
  • Tip 2 diyabet gibi bazı kronik hastalıklar

Kolorektal Kanser Belirtileri Nelerdir?

Belirtilerin net olmaması, hastalığın sinsi ilerleyişi sebebiyle tarama programları özellikle önem arz eder.

Görülebilecek belirtiler genel olarak şunlardır:

  • İstemsiz kilo kaybı
  • Uzun süren kabızlık, ishal
  • Dışkılama alışkanlığında değişiklik
  • Kansızlık (anemi), halsizlik
  • Gaz sancısı, kramp şikayetleri
  • Ağrılı dışkılama
  • Dışkı renginde değişiklik
  • Dışkıda kan görülmesi ya da dışkılamadan sonra makattan kan gelmesi
  • Bağırsağın tam    olarak    boşalmadığını

hissetmek

  • Kitle

Bu belirtiler başka bağırsak hastalıklarında da görülebilir her semptom kanser olduğunu göstermez.

Ülkemizde “Kolorektal Kanser Taraması Ulusal Standartları” gereği Gaitada Gizli Kan kiti yardımıyla hızlı, pratik ve güvenilir bir şekilde 2 yılda bir olarak tarama yapılmaktadır. Tarama kapsamında bu yaş grubundaki kişilere ayrıca 10 yılda bir kolonoskopi yapılması önerilmektedir. Son iki Gaitada Gizli Kan Testi negatif olan 70 yaşındaki kadın ve erkeklerde tarama kesilmelidir.

Bu taramalar ÜCRETSİZ olarak:

  • Aile Sağlığı Merkezleri (ASM),
  •  Kanser Erken Teşhis, Tarama ve

Eğitim Merkezleri (KETEM)

  • Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM),
  • Mobil kanser tarama araçları (Mobil KETEM) aracılığıyla sağlanmaktadır.

Kolorektal Kanser Riskinizi Azaltmak İçin :

  • Kolorektal kanser taramanızı zamanında yaptırınız,
  • Günde 30-60 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapınız,
  • İşlenmiş gıda tüketimini azaltınız ve daha fazla taze sebze, meyve ve tam tahıllı ürün tüketiniz.

Normal vücut ağırlığınızı koruyunuz,

  • Sigara ve alkol kullanmayı bırakınız,
  • Şüpheli ya da olağan dışı bir durumda Aile Hekiminize başvurunuz.

“Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır” “Taramanı Yaptır Kanseri Engelle”

 

Ulusal kolorektal 1 31 mart

✕‹›